Haydar Ergülen

Şair

87 Şiir Yayınlandı
Biyografi / Hayatı
HAYATI VE BİYOGRAFİSİ --------------------- İlk ile ortaokulu Eskişehir'de, liseyi Ankara'da okudu. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi Sosyoloji Bölümünü bitirdi. Anadolu Üniversitesinde araştırma görevlisi olarak çalıştı. İstanbul'da reklam yazarlığı yaptı. Anadolu Üniversitesi'nde yayımcılık, reklamcılık ve Türk Şiiri dersleri verdi. Halen Bahçeşehir Üniversitesi İletişim Fakülesi'nde, 'Yaratıcı Yazarlık' ve 'Türk Şiiri ve Şairler' dersleri vermektedir. 1980 sonrası Türk şiirinin önemli isimlerindendir. İlk şiiri 1972'de Eskişehir'de Deneme dergisinde 'Umur Elkan', ilk yazısı da aynı yıl Yeni Ortam gazetesinde 'Mehmet Can' adıyla yayımlandı. İstanbul'da Üç Çiçek (1983) ile Şiir Atı (1986) dergilerini yayıma hazırlayanlar arasında yer aldı. 1979'dan başlayarak Somut, Felsefe Dergisi, Türk Dili, Yusufçuk, Yarın, Yeni Biçem, Gösteri ile Varlık dergilerinde şiirler yayımladı. BAŞLICA ESERLERİ ----------------- - Şiir - Karşılığını Bulamamış Sorular (1981) - Sokak Prensesi (1990) - Sırat Şiirleri (1991) - Eskiden Terzi (1995) Kabareden Emekli Bir Kızkardeş (1995, "Lina Salamandre" adı altında) - 40 Şiir ve Bir (1997) (Necatigil Şiir Ödülü & Altın Portakal Şiir Ödülü) - Hafıza (1999, "Hafız" adı altında) - Karton Valiz (1999) - Ölüm Bir Skandal (1999) - Nar: Toplu Şiirler 1 (2000) - Hafız ile Semender: Toplu Şiirler 2 (2002) - Keder Gibi Ödünç (2005) (Cemal Süreya Şiir Ödülü) - Yağmur Cemi (2005) - Üzgün Kediler Gazeli (2007) (Metin Altıok Şiir Ödülü) - Zarf (2010) - Aşk Şiirleri Antolojisi (2011) - Deneme - Haziran Tekrar (2000) - Üvey Sokak (2005) - Düzyazı: 100 Yazı (2006) - Eski Yazı (2008) - Azıcık Cihangir (2009) - Şimdi O Güzel Bahçede... Mehmet H. Doğan Kitabı (2010) - Trenler de Ahşaptır (2011) - Sonradan Görme (2012) - Şiir Gibi Yalnız (2012) - Derdini Anlatamayanlar için Ansiklopedi: Paradosk Diyalektika (2012) - Çocuk Kitabı - Nar Alfabesi (2012) - Ödülleri Gösteri Dergisi İkincilik Ödülü (Unutulmuş Bir Yaz İçin adlı şiiriyle, 1981) Halil Kocagöz Şiir Ödülü (Eskiden Terzi adlı kitabıyla, 1996) Behçet Necatigil Şiir Ödülü (Kırk Şiir ve Bir adlı kitabıyla, 1997) Cahit Külebi Özel Ödülü (Orhon Murat Arıburnu Şiir Ödülü kapsamında, Kırk Şiir ve Bir adlı kitabıyla, 1997) . Akdeniz Altın Portakal Şiir Ödülü (Kırk Şiir ve Bir adlı kitabıyla, 1998) - Dionisos Şiir Ödülü (2005) Cemal Süreya Şiir Ödülü (Keder Gibi Ödünç adlı kitabıyla, 2005) Metin Altıok Ödülü (Üzgün Kediler Gazeli adlı kitabıyla, 2008)

Şairin Şiirleri

"MUTLU EVLİLİK"
mutlu evlilik vardır dünyada
karımın gözleri bal rengi saçları perma
ben izin verdim güvercinim öyle güzel ki
biz sade yurttaşlarız bayım şimdi olduğu gibi...
1.mektup; sen büyüye dokunmak gibisin
ruth, sevgilim,
ben bu sayfanın adını "önsöz" koyuyorum ya,
kaygılandığını da görür gibiyim. kaygılanma sakın,
tek derdim bu rastlantıya ve sana teşekkür etmek!...
Adam
O şehre davrandığın gibi davran bana da
O şehre gittiğin gibi bana da git uçarak
bana da in, bana da kon ve el salla geride
bıraktığına: Elveda benim küçük adamım!...
Avlu
Sevgilim, güzel yazım, ince randevu
verirsen bana: Adam evdir, kadın avlu
yaz! Ben sana açılayım, sense sokağa
yaz, beni de bir ince vakte ayarla,...
Avlular Gazeli
ev ne, duvar! Avlu bir gülümseme
göz kırparsan taşın bile kalbi var!
ev ne, zaman! Avlu haziran gibi iyi
sudan işlek, gökyüzünden çalışkan...
Ay Antolojisi
Ocak
Yazla yıkanmış elma
Can eriği olur sesinde
Güzün yıkadığı üzüm...
Babam ve Ustam
...
'babam ve ustam'dı o benim
sebebim rehberim en eski şiirim
......
Bahçeli Rivayet
siz bu kadar çok muydunuz, kimseniz yok mu
- ara sıra benzemek ister ya insan birine -
nasıl böyle kendinize benziyorsunuz
kimse artık o kadar benzemiyor kendine...
Bana ne
Bana ne trenlerden?
Üzgün değilim ben
Bana ne evlerden?
Yağmur değilim ben...
Behçet
İşte 'yağmur dindi'; iki yaz arasına
yokluğu bıraktılar, senin o ağustos
sesini gölgeye değil, külünü aramıza...
'Yağmur dindi', unutulmaya hazırlanan ne...
Ben Başkasının Adası Olsaydım
Ben başkasının adası olsaydım
çok sevmek de kederlidir ve insan gölgesinden bile
uzağa düşer, ölüm zaten bir kara ada, derdim,
bir kız gözyaşlarına küser, ben tutar ayrılığa küserdim....
Ben Başkasının Defteri Olsaydım
Ben başkasının defteri olsaydım
"Aşk: Eyvah... Yalnızlığım" korkusundan tanırdım
yanlış açıldığım şairi ve üzülürdüm: meğer
kağıttanmış bazı şiirlerin inceliği!...
Ben Başkasının Dili Olsaydım
Ben başkasının dili olsaydım
ezik sözler arasında bir delidil bulurdum
kırılmış kolyesini arayan inciler gibi
gözyaşlarımı toplardım, o rüyadan uzakta ve yorgun...
Ben Başkasının Evi Olsaydım
Ben başkasının evi olsaydım
sahibim, o yalıçapkını, birine tutulurdu
evinde ziyaret etme kadını, derdim;
evin hem bedeni vardır hem ruhu...
Ben Başkasının Kağıdı Olsaydım
Ben başkasının kağıdı olsaydım
yoksul gözlü sokaklar utanır diye
çilek, eski gazeteler gibi mahçup
bir kese kağıdı olur, herşeyi içime atardım...
Ben Başkasının Sokağı Olsaydım
Ben başkasının sokağı olsaydım
eski bir şehire giderdim önce
annelerin çocuklarla bir büyüdüğü
o sokakta kendime kardeş arardım...
Ben Başkasının Yalnızlığı Olsaydım
ben başkasının yalnızlığı olsaydım
geceden başka sebep aramazdım şiire,
bir anı çıkarırdım sefere, adı: İkindi Treni
ve ilk istasyonda indirirdim bütün kelimeleri...
Ben Başkasının Zalimi Olsaydım
Ben başkasının zalimi olsaydım
Barmeni öldürdükten sonra içkiye susardım
Ağzıma damlasını koymadığım o haram
Beni kana kana ağlatırdı ilk kez şaşardım...
Beni Aşka Terkettiğin İçin Seviyorum Seni
bir sır -çocuksun, yalnızca aşk açık sende,
ne sen kalıyorsun ne o, aşktan başka
biri yok, gel, aşk istediği için varsın,
ne onu kurtarıyorsun ne kendini, aşktan başka...
Bir Dedem Vardı Vefalı, Şimdi Hindistan
sen elmayı güldürürsün
senin elmaya su verdiğin gündü
camı sevindiren yelkenlinin
denizcilik kitabından kaçtığı gündü...
Bizi Karşıya Geçir
bize çok acıyorlar burada
öyle açıktayız ki yaramız bile
başkasında sarılıyor, nafile saklanıyoruz
düşkünlerin bizde bulduğu teselliye,...
Boynun Issız Bir Yurt Gibi
suyum yok ey gecenin meleği nice susadım
- sus yazıcı ırmak senin içinde
yüreğinden çok su içtin kanmadın
sesim yok ey ulular ulusu konuşmayı özledim...
Buğulu sözlere övgü
   Ne zaman yurtdışına çıksam, pek sık sayılmaz, yılda bir ya da iki kez, mem...
Büyük Gözlü Kız
Büyük Gözlü Kız bize bakıyor
n’olur kaldırma kendini göz önünden
Büyük Gözlü kız evimize konuk
aynadaki yara onun yüzünden değil...
Cam Odada Akşam
1. Üzümde unutma beni zeytinde unut
ben tenhayım bağa
Sütünü bende sakla acıdan taşmış
bir incir gibi içliyim sana...
Cümle
Cümleyi nereye kuralım, sokaklar hayli eski,
yenisi fazla evlerin odalarından geçtim, cümle
kapıları bile yok! Balkonu kursak da önce
yükseğe çıkarsak cümleyi, temiz bir dize...
Dağlarca'dan Öğrendiğim Bir Şey Var
Dağlarca’dan öğrendiğim bir şey var
Yazdın mı, yoğunluğuna yazacaksın bir şeyi
Şiirin bitkin kalmalı yazılmaktan
Sen bitkin düşmelisin yazmaktan bir dizeyi...
Dostluk Üzerine
Dostum varsa düşmanım yok sayılır
çünkü dostluk unutturur düşmanların varlığını insana
bir dost kaç düşmana bedeldir bilmiyorum ya
bildiğim, dostluğun azı yeter, düşmanlığın çoğuna....
Düş Gibi
Bu gece bir konuk gelecek sana
Itır kokulu gün odana indiğinde
Pencerende solgun yüzüyle belirecek
Sana bu gece bir konuk gelecek...
Düşler Bir Ses Bulur Bende
bir çocuğun düşüyüm ben
büyülü yaz akşamları
ben üflerim mızıka söyler
sesimiz tutar sokakları...
Elde Var Sıfır
   22 yıl reklam yazarı olarak çalıştım, bir yıl üniversitede araştırma görev...
   Ordan burdan, hayattan, insanlardan, anılardan, şiirden, memleket ahvalind...
   Doğrusu ben de geçen yıla kadar bu cehennemdeki ateşin kelimeleri ısıttığı...
   Biraz yüzümün yumuşaklığından, biraz da hayli makul olan ihtiyaçlarımı kar......
Elem ile Doktor
Şair ve psikiyatr Kemal Sayar'ın "Hüzün Hastalığı" kitabında okudum, psikiyatr
için, hem şair duyarlılığıyla hem de münasip bir yakıştırmada bulunuyor, "Elem
Doktoru" diyor ona. Kitabı okuduğumdan beri bu söz aklımdan çıkmıyor, bundan
daha anlamlı bir tanım bulunabilir mi psikiyatra?...
Eski Çocuk
“Gökyüzü gibi bir şey bu çocukluk
hiçbir yere gitmiyor”(1) dizesi yarısıdır çocukluğun,
yarısı çocuk olan biri söyleyebilir bunu ancak
galiba az çok böyle bir şey şiir yazmak...
Eski Ormanlara Mektup
bir mektup göndersen de açıp okumasam
ben hangisiyim; sen demekten başka
sana ulaşamayan zarf efendilerinin,
aç beni, başka pulum yok, başka mektubum...
Eski, Yeni, Ödünç Alınmış ve Mavi
Aşk, karanlık bir ‘şey’dir.
İnsan bile aşk kadar karanlık değildir,
insanın gecesi olan anılar bile
hiçbir anıya yakıştıramadığımız hayvanlar bile...
Eskiden Terzi
beni eskit, bir terzi çıkar
fazlalıklarımdan, prova yokmuş
meğer! acıyan ve acıtan ten var
oldukça gövde dikiş tutmuyor...
Eylül
Kadın gider ve bunun şiir olduğu söylenir
kadın gider ve bir şair doğar bundan
(Ben hangi kadından şair olduğumu bilirim)
"Yazın bittiği her yerde söylenir"se...
Fiyakası Nedir Hayatın
1.
Hayatımı nasıl taramalıyım ki fiyakalı dursun
kimse anlamasın bir İstanbul hatırası olduğunu
yoksa taşralı bir küçük adam Paris ‘te şair olur...
Fugue VII
Başka birinin yazdığı senaryoda
Sonra uzun bir sessizlik girdi araya.
İkisi de hareket etmiyordu, kadın
arasıra kalkıp müziği değiştiriyordu...
GECE YAĞAN SESSİZ YAĞMUR
gece sessiz düş soğuk delikanlı uyuyor
ayın aydınlığıyla ürperiyor uykusuz gözleri
alnına akıyor perçemi su inceliğinde
eşya da kımıldayacak yüreği gibi...
Gece Yalnız Geçilmez
Geceye heves et gündüz gözüyle
çarşıya var tüccarda kelime çoktur
al kurtar kölelikten gönlün yettiğince
kelimeyi azad et; şiir bir kafes,...
Gören Kâlp Mağazası
Ziya Mısırlı’ya
“Haklı olarak benzetmişler insanlar
denizi kadına
bir anda değişebilen bu iki ummanın...
Gözlüklü Şiir
İyi değiliz gözlük bak durmadan
kırmaya çalışıyorlar bizi hiç iyi
değiliz iki gözüm, bende can, sende cam
bırakmadılar, daha kırılacak ne varsa bizde,...
Herkes Dışarı
ölüm henüz hepimizden küçüktü
benim güzel arkadaşım kırıldı fakat
arkadaşlık için çekilen o kısa film
henüz başlamıştı, geçmiş karardı...
Heves
Kırk şair birden olsam, yazamam bir hevesi
Haydar Ergülen
İç Nefes
o bir çay istemişti, trenin içinde
biz tren yolcusuyduk, çölün içinde
ben yalnız kalmıştım, senin içinde
oysa kaç kişinin yerine sevmiştim seni!...
İdiller Gazeli
gözlerin yağmurdan yeni ayrılmış
gibi çocuk, gibi büyük, gibi sımsıcak
sen bir şehir olmalısın ya da nar
belki granada, belki eylül, belki kırmızı...
İnsan Kısadır Oğlum
Babaannem derdi ki: İnsan kısadır oğlum
ve bilmezden gelir kısalığını, bilseydi
yarışmazdı yollarla, göğe evler yükseltmezdi
Nazlı babaannem sözü de uzatmazdı ısrarı da...
Kalbî Hüseynî
                                                   -Kalbî temiz Mahmut'a-
Şiirin Kerbelâ'yla başladığını anlamak için bu yaşa geldim,
Kerbela yazdır ve şiir kış, galiba ikisinin de aynı çöl
olduğunu görmek için hayli bekledim, ömrün güzündeyim...
Kalbim, Kovulmuşlar Bahçesi
 
dalgınlığım suçlarıma eklenebilir
suskun bir kadını yaralarından sevdim
dalgınlık suları ki kâlb üzerinden geçer...
Karamela
Yanık şekerim sert, hayatsa daha berbat,
ikisinin de aynı kağıttan çıktığını unuturdum
unutmasına da, ben tuttum birini sevdim,
hayatı nasıl sevdiysem onu da öyle sevdim:...
Kardeşlik
                  -Kardeşim Seyhan'a
Babam bir pazar günüydü eskiden, yağmur
yağar, evin büyük oğlu olurdu birden, ben
evini kaybetmiş oğul olurdum ona, sorardım...
Karşılığını Bulamamış Sorular İçin
serin rüzgârlar taşır
bir dostumun yüzünü yakan mevsim
incelmiş bir hayatın kederiyle
sessizce durur anıların yamacında...
Keder gibi ödünç
Keder gibi ödünç
kahkaha gibi karanlık
neş'e gibi yapraksız
ve kasaba gibi akşamsız...
Keder Gibi Ödünç
I
eskiden köpeğim gibiydi şiir
ne zaman üzülsem hissederdi
ve yanıma gelirdi...
Kimse
Aradıkları yabancıyı, kimse, içimde buldular
yüzleştirmek için şimdi beni de arıyorlar
kimi kimden çekip alacaklar, bilmiyorum
beni kimde bulacaklar bilmiyorum: Kimdeyim...
Küs Nefes
sana küstüğümde sen yoktun daha
yokluğuna küsmüştüm sonra sen geldin
kendime isteyemezdim seni öyle güzeldin
şimdi varmışsın gibi küsüyorum yokluğuna...
Kuzguncuk Oteli
evimi bir sokakla aldattım, üstümde
ay var bu gümüş semtinde bir sokağın
üçüncü katıyım, deniz bana bakıyor,
ben artık yalnızca denize karşıyım...
Mavi
üstünde yağmurdan başka hiçbir şey yoktu
anlam olmak için yeterince çıplaktın
şiirin nasıl bir şey olması gerektiğini
hatırlatıyordu gözlerin, sana böyle inandım:...
Mektup Neresi
Bir zarf açılınca
içi açılıyorsa kelimelerin
mektup odur
Bir zarf kapanınca...
Mırıldandığım Şeylersin
Senin Harflerin İçin
1.
Mırıldandığın her şeysin, sesinden öpüyorum
sessizliğine de eğiliyorum fakat neredesin...
N'eyin Ben
Pazartesi:   Haydar      Ergülen
Salı:              aydar         rgülen
Çarşamba:       ydar         gülen
Perşembe:         dar            ülen...
Neyse
'Neyse' demek iyidir, 'bu da geçer' demek gibidir, geçmez, herkes bilir geçme...
Sizin de 'neyse' demekten, 'peki' demekten yorulduğunuz olmuyor mu? 'Neyse' d...
Çok yorgunum hatırlamaktan demek, belki de başka hiçbir şey dememek. Attila İ...
Yalnızca yazı mı, şiir de yorar, şiir de yorulur, hiç başlanmamış, yarım kalm......
Ölüm Bir Skandal
bu dünyadan zararlı çıkıyor her şey
insan da hayat da ölüm de
aşktan kurduğumuz kabile bile
dağıldı diyordu yerliler...
sana küstüğümde sen yoktun daha
sana küstüğümde sen yoktun daha
yokluğuna küsmüştüm sonra sen geldin
kendime isteyemezdim seni öyle güzeldin
şimdi varmışsın gibi küsüyorum yokluğuna...
Şaşkın
Şaşkın! Nar taklidi yapıyor bir saksıda,
yıllarca adam taklidi yaptım ya ordan
tanış çıktı bana: Şimdilik en uzun boylusu,
en mahcup tazesi de bir açılmaya görsün......
sesimde anıların sessizliği
yarın gece gideceğim bu kentten
bir ırmağa yolcuyum sular çekiyor beni
yüreğimden başka taşıyacak yüküm yok
sayılmazsa göğsümden düşen kuş ölüleri...
Sevgilim Bir Kır Şiiri
sevgilim bir kır şiiri
bağbozumunda buldum onu
erkekler şarap içiyordu
kadınlarsa eski sarhoş...
Şiir ile Ankara
İstanbul'un kapısı hala Haydarpaşa'dır. Bir şehir nereye kapı açar, bir şehrin
neresinde kapı açılır diye aklınıza getiriyorsanız, Haydarpaşa'da akrar
kılmanız kaçınılmaz olacaktır. Trenden inersiniz, gar binasından geçersiniz ve
merdivenlerde bir an durup bakarsınız, işte o an kapıda geçtiğiniz andır, size...
Şikayetler Gazeli
Yaşadığımız hayattan alacağı varsa yaşanmayanın
ne anlamı kalır yalnızca yaşadığını hatırlamanın
Kimse taşınacak kadar uzak değilse birbirine
dur, yine senden yakınını bulamazsın kendine...
Sis
İki şehri var gecenin, biri gözümde
tütüyor, birinin dumanı üstünde yağmur
gibi çöken siste, bana bu uykusuz
şehri niye bıraktın, göze alamadığım...
Sonsuz Turne
İnsan kapalı bir mektup gibi sonsuza gider
üstünde nice kasabaların, akşamların pulu
bu postacı başka, mektubuyla birlikte alır insanı
aynı adrese götürür, aynı soğuk mührün vurulduğu...
Söylence
akdeniz gülüşlü bir çocuk olsaydın
ağzının kıyısında uçarılıklar biriktiren
yüzünde bin bir haylazlıkla sevseydin beni
yüreğinden beyaz kuşlar uçardı yüreğime...
Tanrı'ya Mektup
1.
Birazdan göğü dolduracak
bulutları gördüm de Tanrım
senin gizli gizli şiir...
Tren İnsanın Çocukluğudur
Trenleri, bilhassa eski trenleri, buharlı olanları çocuklar çizmiş, tasarlamı...
Eski buharlı trenler şimdi yorgunluk atarcasına, nasıl atacaklarsa o uzun yıl...
“Anılar anılar belki hepsi bir kelime.” Edip Cansever’in dediği şey, “hepsi b...
Yolculuk Nereye?...
Trenler de ahşaptır...
1.
Eski ahşap evinizi satmayın
sessizliği sokağa atmayın
hastalar penceredir, ölüler çatı...
Tuzu Özleyenler İçin
Birbirimizin kıyılarına çıkar gibi
birbirimizden kıyıya çıkar gibi
seviştik o gün iki kazazede
belki de tuzlarımız sevişti birbiriyle...
Unutulmuş Bir Yaz İçin
anımsa bizim unutulmuş bir yazımız vardı
kıyısından çocukların dokunarak geçtiği
yaz kirli denizlerin körfezine çekildi
biten o yaz mıydı düşün istersen...
üzgün kediler gazeli
gözlerin yağmurdan yeni ayrılmış
gibi çocuk, gibi büyük, gibi sımsıcak
sen bir şehir olmalısın ya da nar
belki granada, belki eylül, belki kırmızı...
Vefa bazen unutmaktır
   Vefalı olmak, unutmamak değildir. Nedense hep karıştırırız, belki de unutm...
   Hem unutmazsak nasıl vefalı olabiliriz ki? Vefa, bazen bir insanı, bir anı...
   Vefalı olmak için unutmak zorundayız. Tuhaf mı geldi bu cümle? Doğru, bana...
   Şimdi 'vefa'yı bu yeni zamanların moda kavram, kelime ve duyguları arasınd......
yağmur ve fransızca
1.
eski arkadaşlıklar resimliydi
‘canım arkadaşıma cansız hatıra’
fotoğraflar siyah-beyaz, hatırası derindi...
Yağmurlu göz şiire bakıyor
1
Yağmuru mırıldanıyorsun, eskiyor
bardakta unutulmuş su gibi yarım
ve söylenmeden kalan sözlerin tadı,...
Yalnızız Cemal Abi
Bu rakıyı diyorum Cemal abi
bu rakıyı içmek seninle
Kars'a gitmek gibiydi
Senin şiirinde diyorum Cemal abi...
Yangın Yer Yer Devam Ediyordu...
bırak sevgilim yol senden geçsin
önce davranan, sevgilim, bu kez bağışla
kalanları, biz gidenleri kutlamak için
alkış arıyoruz kimin elinde kaldıysa...
Yarın Gece
Yarın gece gideceğim bu kentten
Bir ırmağa yolcuyum sular çekiyor beni
Yüreğimden başka taşıyacak yüküm yok
Sayılmazsa göğsümden düşen kuş ölüleri...
Yayın Arası
"nicedir açık sular aradım sessizce boğulmaya
soldum ve sarardım ve kanayarak yanıldım
sularla örtülmüyor düşlerin yırtılan güzelliği
yağmur da yağmıyor artık yüzümü yıkamıyor...
Zarf
Bu mektubu senin kalbine yolluyorum
El yazısıyla değil kül yazısıyla
Yazıyorum ilk defa güzel adını
Kardeşim benim külkardeşim...