1500 DERECE: ERİMİŞ DEMİRDE YANAN İŞÇİLERDEN SORUMLU OLUP VİCDANI DONMUŞ OLANLAR! UNUTMAYIN, CEHENNEM DAHA SICAK!

Bu ülkede işçiler ölüyor. Hem de çalışırken, ekmek parası kazanırken, alın teri dökerken…

Verilere göre yalnızca eylül ayında 193 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetti. Son 25 yılda ölen işçilerin sayısı 36 bini aştı. Bunlar istatistik değil; yarım kalmış hayatlar, yetim kalmış çocuklar, eşini kaybetmiş kadınlar, evine bir daha dönemeyen babalar ve analar…

Son olarak HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda yaşanan patlama, bu ülkede işçinin hayatına biçilen değeri bir kez daha gözler önüne serdi. Onlarca emekçi hayatını kaybetti, çok sayıda işçi yaralandı. Öyle bir yangın ve patlama yaşandı ki hayatını kaybedenlerin kimliklerinin tespiti için DNA testlerine ihtiyaç duyuldu.

Bir işçinin yakını, yaşadığı çaresizliğe ve acıya dayanamayarak fabrika önünde kendisini ateşe verdi. Dayanışma göstermek isteyenler gözaltına alındı. Olayın ardından yayın yasağı getirildi.

Peki, bütün bunların hesabını kim verecek?

HABAŞ'ın sahibi Mehmet Rüştü Başaran'ın serveti, lüks otomobil koleksiyonu, milyonlarca avroluk Ferrari'si ve Kanlıca'daki milyonlarca dolarlık yalısı konuşuluyor. Bir tarafta milyonlarca avroluk otomobiller, diğer tarafta 1500 derecelik fırınların başında hayatını kaybeden emekçiler…

Bir tarafta milyarlarca liralık şirket yatırımları ve büyüyen servetler, diğer tarafta geçim derdiyle en ağır koşullarda çalışmak zorunda kalan insanlar.

HABAŞ'ın üretim kapasitesi yıllar içinde 600 bin tondan 5 milyon tona yükselmiş. Şirket büyümüş, üretim artmış, servet büyümüş. Üstelik kamu kaynaklarıyla milyarlarca liralık teşviklerden, vergi indirimlerinden, gümrük ve KDV istisnalarından, sigorta primi desteklerinden yararlanılmış.

Peki, bu büyümenin içinde işçinin can güvenliğinin payı ne kadar?

İddialara konu olan eski teknoloji, yetersiz güvenlik önlemleri ve çalışma koşulları neden zamanında denetlenmedi? Üretim kapasitesini artırmak için gösterilen çaba, işçinin hayatını korumak için neden gösterilmedi? Kamu kaynaklarıyla desteklenen bir işletmenin kamuya ve çalışanlarına karşı sorumluluğu nerede başlıyor, nerede bitiyor?

İşçinin maaşı açlıkla yoksulluk sınırı arasında bir rakam. Hayatını kaybedenlerin ailelerine düşen ise bir defalık cenaze ödeneği ve geride kalanların koşullarına göre bağlanacak ölüm aylığı. Taşeron işçinin ailesi için 23 bin lira civarında, kadrolu işçinin ailesi için 35-45 bin lira, HABAŞ kadrolu işçisinin ailesi için 50-65 bin lira düzeyinde olduğu belirtilen aylıklar…

Bir insanın hayatının, bir ailenin geleceğinin, çocukların babasız kalmasının karşılığı bu mu?

Elbette hiçbir para, kaybedilen bir insanın yerini tutamaz. Mesele yalnızca geride kalanlara ne kadar para verileceği de değildir. Asıl mesele, o insanların neden öldüğü, bu ölümlerin önlenip önlenemeyeceği ve sorumluların hesap verip vermeyeceğidir.

Bütün bunlar günlerdir zihnimi yakıyor, içimden bedenime sıcaklık vuruyor. Bu satırları kaleme almam için sabah namazı sonrasında imamın okuduğu bir hadis-i şerif vesile oldu.

Ma'rûr anlatıyor:

Ebû Zer ile Rebeze'de karşılaştım. Kendisinin de kölesinin de üzerinde aynı kıyafet vardı. Bunun sebebini sordum.

Ebû Zer şöyle anlattı:

Bir adamla karşılıklı birbirimize sövdük. Annesinin zenci olmasını bahane ederek onu aşağıladım. Bunun üzerine Resûlullah (sav) bana şöyle buyurdu:

"Ey Ebû Zer! Onu annesinden dolayı mı ayıplıyorsun? Demek ki sen, kendisinde hâlâ câhiliye (den izler) bulunan bir kimsesin. Köleleriniz sizin kardeşlerinizdir. Allah onları sizin emrinize vermiştir. Kimin kardeşi emri altında bulunursa ona yediğinden yedirsin, giydiğinden giydirsin. Onlara güçlerini aşan işler yüklemeyin. Eğer ağır işler yüklerseniz onlara yardım edin."

Bu hadiste yalnızca bir ahlak öğüdü yoktur. İnsana, insanın insana karşı sorumluluğunu hatırlatan çok temel bir adalet ölçüsü vardır.

Peygamberimiz, kendisini en çok sevenlerden biri olan Ebû Zer'i bile bu konuda uyarmaktan çekinmez. Ebû Zer de bu uyarıyı bir söz olarak bırakmaz; kendi giydiğini emri altındaki insanla paylaşacak kadar hayatına taşır.

Bugün işverenlerden bu ahlaki olgunluğu beklemiyor olabiliriz. Herkesin inancı, vicdanı ve Allah'la arasındaki ilişki kendisine aittir. Ancak kimsenin inancı, serveti veya ekonomik gücü ona başka insanların hayatını hiçe sayma hakkı vermez.

Bizim itirazımız bir insanın zengin olmasına değil, zenginleşirken başkalarının hayatını değersizleştirmesinedir. İtirazımız kâr elde edilmesine değil, daha fazla kâr uğruna iş güvenliğinin ihmal edilmesine, insanın üretim maliyetinin sıradan bir kalem hâline getirilmesine, işçinin açlık sınırında yaşamaya mahkûm edilmesine ve insanlık dışı çalışma koşullarına razı olunmasına.

Bir fabrika üretim kapasitesini on kat artırabilir. Patronunun serveti katlanabilir. Şirketler dünya sıralamalarına girebilir. Fakat bütün bunlar, o fabrikada çalışan insanların eve sağ salim dönebilmesinden daha önemli değildir.

İşçi, üretim bandının bir parçası değildir. Bir maliyet kalemi değildir. Kullanılıp tüketilecek bir makine değildir. İnsandır!

Ve insan hayatı, hiçbir şirketin bilançosunda gözden çıkarılabilecek bir zarar kalemi olamaz.

Peki, bütün bunlar yaşanırken devleti yönetenler nerede?

İşletmeleri denetlemek, iş güvenliğini sağlamak, kamu kaynaklarının hesabını sormak ve yurttaşların yaşam hakkını korumak devletin temel sorumluluğu değil midir? Teşvik dağıtırken cömert davrananlar, işçi hayatını kaybettiğinde neden aynı kararlılıkla hesap sormaz? Kamu kaynaklarıyla büyüyen şirketlerin kamuya karşı sorumluluğunu kim denetler?

Bir ülkede işçiler ölürken patronların serveti konuşulamıyorsa, ölümlerin üzeri yayın yasaklarıyla örtülüyorsa, dayanışma göstermek isteyenler gözaltına alınıyorsa orada yalnızca bir iş güvenliği sorunu değil, aynı zamanda bir adalet sorunu vardır.

Biz susarsak bu ölümler yalnızca ailelerin acısı olarak kalacak. Biz unutursak yarın başka bir fabrikada, başka bir madende, başka bir şantiyede aynı hikâye yeniden yazılacak.

Oysa susmak zorunda değiliz. Unutmak zorunda değiliz. Hesap sormaktan vazgeçmek zorunda değiliz.

Nerede bir zulüm varsa ona elimizle, dilimizle, hiç değilse kalbimizle karşı koymamızı öğütleyen bir inancın mensuplarıyız. Elimizle müdahale etmek, bugün haksızlığa karşı örgütlü, meşru ve kararlı bir dayanışma göstermek; dilimizle konuşmak, yazmak, itiraz etmek; kalbimizle karşı çıkmak ise bu zulmü normalleştirmeyi reddetmektir.

Bizim talebimiz açık:

İşçi ölümlerinin üzeri örtülmesin. Bağımsız ve şeffaf soruşturmalar yürütülsün. İhmal ve kusuru bulunan herkes, makamına ve servetine bakılmaksızın hesap versin. İş güvenliği kâğıt üzerinde kalan bir formalite olmaktan çıkarılsın. Kamu teşviklerinden yararlanan işletmeler, işçinin yaşam hakkına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirsin. İşçinin hayatı, patronun kârından daha değersiz görülmesin.

Çünkü adalet, yalnızca mahkeme salonlarında söylenen bir kelime değildir. Adalet, bir işçinin akşam evine sağ salim dönebilmesidir. Bir annenin çocuğuna babasının artık gelmeyeceğini söylemek zorunda kalmamasıdır. Bir ailenin ekmek parası uğruna sevdiği insanı ateşe, dumana, zehre ve ölüme göndermemesidir.

Biz işçinin yaşama hakkını savunuyoruz. Bir lütuf olarak değil, hakkı olduğu için!

Ve artık şu soruyu sormaktan vazgeçmeyeceğiz:

Bir ülkede milyonlarca avroluk otomobillerin değeri biliniyor da o otomobilleri mümkün kılan işçinin hayatının değeri bilinmiyorsa, orada hangi adaletten, hangi insanlıktan, hangi ahlaktan söz edilebilir?

İşçinin canı bu kadar ucuz değil!

Bu ölümler kader değil. Bu ölümler yalnızca istatistik değil. Bu ölümler unutulacak birer haber hiç değil.

Hesap soracağız. Unutmayacağız. Susmayacağız.

Demir çelik fabrikasındaki patlamada işçilerin üzerine dökülen erimiş demir 1500 dereceydi. Cehennem ise bundan daha da sıcak.

Peki, işçinin canını hiçe sayarak servetine servet katanlar, bütün bunların hesabını kime vereceklerini hiç düşündüler mi?