Fatih Uyanık: Mustafa Kutlu Hikâyelerinden Çıkıp Gelmiş Bir Derviş
22 Kasım 2026
Fatih Uyanık, benim öğretmen kuzenim; dayımoğlu. Malatya'da yaşıyor. Öğretmenlik yapıyor, aynı zamanda büyükbaş hayvan yetiştiriciliğiyle uğraşıyor. Evli ve dört çocuk babası.
Hayatına biraz yakından baktığınızda insanın aklına ister istemez şu soru geliyor: Bütün bunlara nasıl yetişiyor?
Okul, çiftlik, evin ihtiyaçları, alışveriş, çocukların okula, kursa, spora götürülüp getirilmesi, çiftliğin ihtiyaçlarının temini... Bir de annesi, ağabeyleri, akrabaları, eş dostu, komşuları var. Kimin yapılacak bir işi, çözülmesi gereken bir sıkıntısı varsa Fatih'in kapısı açık. Birinin derdi varsa dinlenir, bir çözüm yolu bulunabiliyorsa aranır, yapılabilecek bir şey varsa mutlaka yapılır.
Bütün bu koşuşturmanın ortasında Fatih'e ne zaman baksanız sanki hiçbir işi yokmuş gibi görürsünüz. Sizi dinlemeye, sohbet etmeye, misafir etmeye her zaman hazırdır. Aceleci değildir, telaşını size hissettirmez. Karşısındaki insana ayırdığı zamanın kıymetini bilir.
Onu uzaktan tanıyan biri, bu kadar işi ve sorumluluğu olan, insanlara bu kadar cömertçe vakit ayırabilen birini hâli vakti yerinde, imkânları geniş bir iş adamı sanabilir. Oysa öyle değil. Geliri, düzenli bir öğretmen maaşından ibaret. Fakat kazancı gönlü gibi bereketli olmalı ki onu tanıdığınızda sanki hiçbir zaman para sıkıntısı çekmiyormuş, hiçbir şeyden yoksun değilmiş gibi bir intiba edinirsiniz. Belki de insanın zenginliği, sahip olduklarından çok, elindekileri paylaşabilme biçiminde saklıdır.
Fatih'le kısa bir sohbetiniz bile bunu anlamaya yeter. Konuşurken karşısındaki insanı öyle bir ilgiyle, öyle bir samimiyetle dinler ki kendinizi dünyanın en bilgili, en saygın insanı gibi hissedersiniz. Sözünüzü kesmez, sizi geçiştirmez, başka bir işle meşgul olmaz. O an bütün dikkatiyle oradadır.
Ama bir de onu dinlemeye başlayın. Anlattıkları arasında kaybolmadan, söylediklerinin ardındaki inceliği yakalayarak kulak verenlerden olursanız, o zaman başka bir Fatih'le karşılaşırsınız. Bir kıssa anlatır, bir hikâye nakleder, öğrencilerinden yaşanmış bir olay aktarır. Her seferinde insanın bir yerine dokunan, zihninde ve gönlünde iz bırakan bir şey çıkar ortaya.
İşte o zaman Mustafa Kutlu'nun hikâyelerinde rastladığımız o gösterişsiz, dünyaya fazla tamah etmeyen, elindekini paylaşan, gönlü zengin Anadolu dervişlerinden biriyle karşı karşıya olduğunuzu fark edersiniz.
Fatih'in Rabbine olan bağlılığını ve duasıyla kurduğu gönül ilişkisini gösteren, kendisinden dinlediğim bir aile hatırası da var.
İlk çocuğunun kız olmasını dilemiş. Duası kabul olmuş; İkra dünyaya gelmiş.
Daha sonra kutsal topraklarda bulunduğu bir sırada, kıvırcık saçlı bir çocuk görmüş. Çocuğa bakıp içinden, “Rabbim, bana da böyle bir evlat nasip et” diye dua etmiş. Bir süre sonra kıvırcık saçlarıyla Mehmet Oğuz dünyaya gelmiş.
Sonra Rabbinden ikiz evlat dilemiş. Bu duası da kabul olmuş; Mustafa ve Ahmet ikiz kardeşler olarak aileye katılmışlar.
Elbette bunlar bir babanın evlatlarına dair güzel dilekleri ve duaları. Fakat Fatih'in hayatını tanıdıkça bu küçük hatıranın bende bıraktığı anlam biraz daha derinleşiyor. Onun Rabbine yönelişinde, dileklerini O'na açışında ve hayatın içindeki tevekkülünde kendine özgü bir samimiyet görüyorum.
Belki de aramızdaki derviş derken kastettiğim şey biraz da budur: Gündelik hayatın bütün telaşı içinde Rabbini unutmayan, gönlünden geçeni O'na açan ve nasip edilen her güzelliği bir ikram olarak karşılayan bir insan.
Belki de Fatih'in asıl zenginliği budur: Bir öğretmen maaşıyla geçinip bu kadar çok insana yetişebilmesi değil, bütün bu hayat telaşının içinde gönlünü daraltmaması; kendisine ayrılacak zamanı kalmamış gibi görünen bir dünyada başkalarına zaman ayırabilmesi.
Ve anlattığı hikâyeler...
BİRİKTİRİLMEMİŞ HİKÂYELERİN HÜZNÜ
Kendisiyle yılda bir iki kez görüşürüz; zaman zaman da telefonla konuşuruz. Ne zaman yanına gitsem ya da uzun uzun sohbet etme fırsatı bulsak, mutlaka unutamayacağım, üzerinde düşüneceğim, kendime bir ders çıkaracağım bir kıssa, bir hikâye ya da öğrencilerine anlattığı derslerden bir anekdot aktarır. Anlattıkları öyle sıradan hikâyeler değildir. Mutlaka insanın bir yerine dokunur, bir bam teline değiverir. Bazen bir insanı, bazen hayatı, bazen de kendimizi yeniden düşünmemize vesile olur.
Her defasında anlattıklarının etkisinde kalırım. Fakat şimdi geriye dönüp baktığımda, bir eksikliğimin farkına varıyorum: Keşke bugüne kadar anlattığı bu hikâyeleri, kıssaları ve anekdotları bir kenara not etseydim. Kim bilir, bugün elimde ne güzel bir hikâyeler birikimi olurdu.
Ne yazık ki etmedim. Ama zararın neresinden dönülürse kârdır. Bundan böyle, hafızamda iz bırakan bu anlatıları kayda geçirmeye karar verdim. Zaten bu blogda şimdiye kadar yaptığım da bu; zayıf belleğimin önemli bulduğum şeyleri unutmamak için kayıt altına almak.
Bu hikâye de onlardan biri.
Belki bir gün Fatih'in anlattığı diğer hikâyeleri de hatırlayıp yazıya dökebilirim. Böylece yalnızca hikâyeleri değil, onları anlatan güzel insanın gönül dünyasından bana düşen payı da muhafaza etmiş olurum.
Bazı insanlar size eşya bırakmaz, hikâye bırakır. Ama o hikâyeler, bazen bir ömür taşınacak kadar değerlidir.
ALLAH'IN MİSAFİRİ
Bu hikâyeyi, yeğeninin kına gecesinde Fatih'in beni kolumdan tutup götürdüğü bir tatlıcıda dinledim.
Köyün birinde, pek sevilmeyen bir adam ölmüş. Öyle ki köylüler onun ölümüne bile merhamet göstermemişler. Cenazesini kaldırmak için ne muhtar ne köyün ileri gelenleri ne de halktan bir kimse elini taşın altına koymuş. Herkes birbirinden kaçmış, kimse cenazeyle ilgilenmek istememiş.
Adamın karısı çaresiz kalmış. Kocasının cenazesini alıp köyden uzaklaşmış, kendini dağlara vurmuş. Bir süre sonra bir çobana rastlamış. Çoban kadını görünce hâlini hatırını sormuş, yanına buyur etmiş, elindeki sütten ikram etmiş.
Kadın başından geçenleri anlatmış:
“Böyle böyle, kocam öldü. Köyde kimse cenazesini kaldırmak istemedi. Ben de ne yapacağımı bilemedim. Sana geldim. Ne olur, kocamı usulünce defnet, ardından da bir dua oku.”
Çoban mahcup bir ifadeyle cevap vermiş:
“Ben dua etmeyi pek bilmem.”
Kadın ısrar etmiş:
“Olsun, bildiğin kadarıyla oku. Dilinden, gönlünden ne gelirse söyle. Yeter ki kocamı sahipsiz bırakma.”
Çoban kadını kırmamış. Cenazeyi alıp usulünce defnetmiş. Sonra ellerini açmış, sessizce bir dua etmiş.
Kadın teşekkür ederek oradan ayrılmış.
Aradan bir süre geçmiş. Köyün muhtarı, ileri gelenleri ve cenazeyi kaldırmayan insanlar tuhaf bir şey yaşamaya başlamışlar. Hepsi, ölen adamı rüyalarında cennet bahçelerinde görüyormuş. Üstelik bu rüya bir kez değil, tekrar tekrar görülüyormuş.
Şaşkınlığa düşmüşler.
“Bu adamın nasıl bir hayat yaşadığını biliyoruz. Onu cennette görmemiz mümkün değil. Acaba biz mi yanıldık, yoksa bilmediğimiz bir şey mi var?”
Sonunda adamın karısına gidip sormuşlar. Kadın da başından geçenleri anlatmış:
“Ben çaresiz kalınca dağda bir çobana rastladım. Kocamı ona defnettirip dua etmesini istedim. O da sağ olsun, cenazeyi kaldırdı ve bir dua okudu. Bildiğim bundan ibaret.”
Köylüler hemen çobanın yanına gitmişler.
“Biz bu adamı iyi bilmezdik. Hatta cenazesini kaldırmaya bile yanaşmadık. Ama hepimiz onu rüyalarımızda cennette görüyoruz. Sen nasıl bir dua ettin de böyle oldu?”
Çoban şaşırmış:
“Vallahi ben öyle büyük dualar bilmem. Sadece ellerimi açtım, Allah'a şöyle söyledim:
‘Allah'ım, ben dağda karşıma çıkan, yanıma gelen herkese gücüm yettiğince ikramda bulunurum. Elimde süt varsa süt, peynir varsa peynir, çökelek varsa çökelek veririm. Kimseyi eli boş çevirmem. Bu adamı da şimdi ben Senin huzuruna gönderiyorum. Sen de ona ikramda bulun Allah'ım.’
Hepsi bu kadar,” demiş.
Belki de çobanın duasını güzel kılan, kelimelerinin çokluğu değil, gönlünün sadeliğiydi.
Köylüler adamın geçmişine bakmış, çoban ise Allah'ın merhametine sığınmıştı. Köylüler onun nasıl yaşadığını biliyorlardı; fakat son yolculuğunda Allah ile arasında neler yaşandığını bilmiyorlardı.
İnsan, bir başkasının hayatına bakarak hükümler verebilir. Ama onun kalbinden geçenleri, son nefesindeki pişmanlığını, Allah ile arasında kalanları bilemez.
Çoban, bir insanın günahlarını inkâr etmedi. Onun adına hüküm de vermedi. Yalnızca kendi sofrasındaki ikramı hatırladı ve Allah'ın sofrasının genişliğine sığındı.
Köylülerin esirgediği bir avuç toprağı, bir tas sütle başlayan merhamet tamamladı.
Bazen bir insanın Allah'a gönderebildiği en güzel dua, kendi sofrasından bir lokmayı başkasına ikram etmiş olmanın huzurudur.
HİKÂYENİN ANLATICISI FATİH'E DAİR
Hikâyeyi dinledikten sonra Fatih'i yeniden düşündüm.
Günlük hayatın bütün telaşı içinde annesine, çocuklarına, ağabeylerine, akrabalarına, komşularına, öğrencilerine ve yolu kendisine düşen herkese yetişmeye çalışan o adamı...
Belki de çobanın duasını bu kadar etkileyici bulmamın bir sebebi de buydu. Çünkü Fatih'in hayatında da ikramın, paylaşmanın ve başkasının derdine yetişmenin özel bir yeri var. Anlattığı hikâyeler biraz da kendi yaşama biçiminin yansıması.
Çoban, karşısına çıkan insanı elindeki sütle, peynirle, çökelekle ağırlıyordu. Fatih ise zamanını, ilgisini, bilgisini ve gönlünü ikram ediyor. Birinin sofrası, diğerinin hayatı... İkisinde de ortak olan şey, insanı eli boş göndermemek.
Belki de bazı hikâyeler, onları anlatan insanın hayatında bir karşılık bulduğu için bu kadar etkileyicidir.
Bazı insanlar anlattıkları hikâyelerle kendilerini de anlatırlar. Fatih'in hikâyeleri de biraz böyle.
Peki, kendisinden bu kadar söz ettiğim Fatih nasıl bir baba? Rabbi, gönlünden geçen evlatları ona nasip etmiş. Peki, o çocuklarını nasıl yetiştiriyor? Bundan da bahsetmek lazım.
Arşivimi karıştırırken, aslında bambaşka bir şey aradığım sırada Fatih'in oğlu Ahmet'in, İstanbul'da yaşanan bir depremin ardından bana gönderdiği mesaj karşıma çıktı. Mesajı ilk aldığımda gözlerim dolmuştu. Şimdi arşivimde yeniden karşıma çıkınca yine duygulandım. Mesajı, yazım ve noktalama yanlışlarıyla birlikte, olduğu gibi aktarıyorum. Ahmet bana şöyle yazmış:
“Ahmet amca ben Ahmet size bişey oldu diye çok korktuk deprem zamanı biz istambula gelmiştik sizde aynı şekilde mallatyaya gelirmisiniz Allah korusun artçılarda olabilir o yüzden orası güvenli değil siz gelin evimiz geniş sığarız”
Fatih'i anlatırken onun insanlara ayırdığı zamandan, misafirperverliğinden, gönül zenginliğinden söz etmiştim. Şimdi oğlunun bu mesajını okuyunca, evlerinde yalnızca dört çocuk büyümediğini; aynı zamanda paylaşmayı, başkasını düşünmeyi ve zor zamanlarda el uzatmayı bilen bir aile ikliminin de oluştuğunu görüyoruz.
Bir çocuk, deprem sonrasında kendisi için güvenli olan bir yeri amcasına da açmayı düşünüyor. Önce onun için korkuyor, sonra onu yanına çağırıyor. Üstelik bunu büyüklerin öğrettiği nezaket kalıplarıyla değil, kendi çocukça samimiyetiyle yapıyor:
“Evimiz geniş, sığarız.”
Burada Fatih'in babalığının, ailedeki dayanışma kültürünün ve çocuklara yaşatılan insanlık anlayışının küçük ama çok anlamlı bir yansıması var. Elbette bu güzellikte annelerinin payını unutmamak gerekir. Bir çocuğun gönül dünyası, anne ve babasının ona yaşattığı sevgi, güven ve paylaşma ikliminde şekillenir.
Fatih'i abarttığımı düşünenler olursa, ben de bu kez Ahmet'in mesajını gösteririm.
Çünkü bazen bir babayı anlatmak için uzun uzun konuşmaya gerek yoktur. Çocuğunun bir cümlesi, onun hakkında pek çok şey söyler. Ve tabii o çocuğu yetiştiren anne hakkında da.

Fatih'in ağabeyleri Önder ve Mehmet Uyanık'tan da bir gün bahsetmek nasip olur inşallah. Her biri ayrı bir dünya; kendine özgü güzellikleri, meziyetleri ve insanı etkileyen tarafları var. Üçü de hayatımda hem birlikte hem de ayrı ayrı, birbirine benzemeyen, kendilerine mahsus özel bir yere sahip. Üçünü de birbirleriyle kıyaslamadan söylemeliyim ki her biri hayatımın farklı noktalarına dokunmuş insanlar. Duygularımı kelimelere dökmek istemiyorum. Belki bir gün, bir vesileyle onları da bu satırlara konuk ederim.
Şimdilik, aramızdaki ilişkinin derinliğine dair birkaç küçük hatırayı buraya bırakmak istiyorum.
Dayım Ömer Uyanık vefat ettiğinde, Fatih'im taziyenin üçüncü günü beni bir kenara çekti. “Abim, lütfedersen babama ait bir şeyi sana vermek istiyoruz,” dedi ve dayımın kol saatini avucuma bıraktı.
Belki dışarıdan bakıldığında küçük bir armağan gibi görülebilir. Ama benim için öyle değildi. Bir babadan kalan, hatırası ve anlamı olan bir eşyanın bana emanet edilmesi, aramızdaki muhabbetin ve aile bağımızın sessiz ama çok güçlü bir ifadesiydi. O saatin kıymeti, maddi değerinden değil, taşıdığı hatıradan geliyordu.
Bir başka hatıram da Mehmet'le ilgili. O Mehmet ki telefonumda “Güzel Abim” diye kayıtlıdır.
Düğün öncesinde kız istemek için Sakarya'ya gidildiğinde, Nermin yengem (O Nermin yengem ki benim dua ağacımdır; her daim duasını üzerimde hissederim), oğlu Mehmet'e, “Ahmet'i davet ettiniz mi, unutmayasınız ha,” diye tembihte bulunuyor.
Mehmet'in annesine verdiği cevap ise hâlâ yüzümde bir tebessüm oluşturur:
“Ahmet'i çağırmasak gelmeyecek mi?”
Bir cümle ama içinde ne çok şey var! Kardeşinden emin olmanın, onunla arasındaki bağı ayrıca bir davete, hatırlatmaya, resmiyete ihtiyaç duymayacak kadar doğal yaşamanın ifadesi...
Önder'ime gelince... Telefonumda “Öndeeeerrr” diye kayıtlıdır. Gençliğimde beraber gezerken yüksek bir yamaçtan düşmek üzere olduğumda öyle seslenmiştim ona. Ne zaman düşsem ilk seslendiğim hep o olmuştur.
İnsan bazen bir aileyi, o aile hakkında uzun uzun anlatılanlardan değil, böyle küçücük hatıralardan tanır.

Böyle güzel insanları ve hatıraları yazıya emanet etmek, unutulmaya karşı yapılabilecek en güzel şeylerden biridir.