İnsanoğlunun kullandığı hemen hemen her nesne, örnek olarak bir araba, tarihî geçmişe sahiptir. Bir arabayı oluşturan tekerlek, cam ve diğer unsurlar hem maddî hem de kavramsal olarak insanlık tarihinin bütünlüğüne işaret eder. Öyle ki arabayı mümkün kılan her bir unsurun tarihi tespit edilip dışarıda bırakılsa ne maddî, ne de kavramsal olarak araba varlığa gelemez; çünkü …
Kategori: Deneme
Şub 23
Kurban: Sınıra yakın durmak
Emniyet sözcüğü ile iman sözcüğünün aynı kökten gelmesinin işaret ettiği üzere, din, her şeyden önce, insan aklının metafizik güvenliğini sağlar. Bu nedenle, Tanrı inancı, aklın en-üst sınırı; bir manzume olarak din de aklın terbiyesidir. Güvenlik sözcüğü, ilk elde, ya dışarıdan gelen ya da içeriden kaynaklanan tehlikelere karşı tedbiri çağrıştırır. Tersine, din, öncelikle aklı terbiye ederek, …
Şub 23
Bir Kadının Yaşamından Yirmi Dört Saat
Gece, sanırım saat on birdi, açık pencereden bahçedeki huzursuz çığlık ve bağrışmaları duyduğumda, bir kitabı bitirmek için odamda oturuyordum, bitişikteki otelde gözle görülür bir hareketlilik vardı. Merak ettiğim için değil de, daha çok rahatsız olduğumdan, çarçabuk elli basamağı indiğimde, otelin konuklarıyla çalışanlarını telaşlı bir koşuşturma içinde buldum. Kocası her zamanki dakikliğiyle Namuslu arkadaşıyla domino oynarken, …
Şub 23
Cemal Süreya’yı Öldürelim Artık
“Küçükken aldığım dışı güzel, İçi hep çürük çıkan elmalı şekerler gibisin. Aranızdaki tek fark; o elmalı, sen ise ‘el malı.” (Cemal Süreya’ya izafe) “Kimse benim kimsesizliğimden cesaret bulmasın, en güçlü anımdır yalnızlığım! Çünkü ben daima tek başıma iktidarım.” (Oğuz Atay’a izafe) Geçenlerde, “edebiyatsever gençler”in yeni manifestik dergisi Kafkaokur’u “Neymiş bakalım.” diyerek alıp okuma bahtsızlığına uğradım. …
Şub 23
Bir hikâye kalır
Yaşlanmak, epeyce yaş yaşamak nedir biliyor musunuz?Çok basit bir şeydir.Bütün dünyaya, bütün hayata bakıp, “her şeyin geçtiğini” bilmektir.Her şey geçer.Sen de geçersin.Geriye hikâyen kalır sadece.Thales öleli iki bin beş yüz yıldan fazla oldu.İnsanlık tarihinin en büyük bilgelerinden biriydi… Teoremleri hâlâ geçerliliği koruyan bir matematikçi, çocuklar hâlâ üçgenler hakkında onun bulduğu gerçekleri öğreniyor okullarda. Sahilde kumlara üçgenlerini …
Şub 23
Bir çocuk için kaygılarını korkularını dindirecek şey kelimeler cümleler değil, başını sıkıca yaslayabileceği anne-babasının şefkatli göğsüdür.
Yedi yaşındaki oğlumun uyumadan önce sohbet etmek gibi bir alışkanlığı var. Daha doğrusu uyumadan önce gevezeliği tutuyor. Muhtemelen uyumak istemediği için yapıyor. Ama uykudan önce onun acayip sorularına cevap vermek, uykuya direnişini ve konuşmaktan yorulup gözlerinin yavaş yavaş kapandığını seyretmek benim için de güzel bir alışkanlık haline geldi. Dün geceki sohbetimizde, tatile gitmekten, denizden, havuzdan, …
Şub 23
Bir şairin son şiiri
1990’ların sonundaydı, Kitap Fuarı’nda imza gününde, kırklarında bir hanım, “İleri yaşta şiir yazılmazmış. Şiir kururmuş. Doğru mu?” demişti. “Şair değilim, bilemem ki…” diye yanıtlamıştım. Gerçi şiirle beslendim bütün yazarlık yaşamım boyunca. Romanlar, öyküler elbette can yoldaşımdı; deneme, oyun, edebiyatın bütün yelpazesi. Ama şiir bambaşka. Üstelik şiirsiz bir başlangıç: Yeniyetmeliğimde pek şiir okumazdım. Kitaplığımda hiç şiir …
Şub 23
Hepsi parayı alıyor, gerisine karışmıyor.
Kadıköy’ün hali, memleketin hali Kadıköylü olup da Kadıköy’ün içinde bulunduğu halden şikâyetçi olmayan kimseyi bulamazsınız son zamanlarda. Kentsel dönüşüm adının muazzam bir rantın bahanesi olduğuna şüphe duyan kalmadı. Hafriyat kamyonları, beton mikserleri yolları tıkıyor, trafik duruyor. Yine kamyonların, mikserlerin, vinçlerin yol açtığı gerek mala gerek cana zarar veren kazalar oluyor. Gürültüden evlerde oturulmuyor, tozdan dumandan …
Şub 23
Hikâye, anlatılandan ibaret değil
Darbe girişimi gecesi, 15 Temmuz’u 16’sına bağlayan gece 11 saat 48 dakika boyunca Twitter’da en gözde başlık (“trend topic”) ne olmuş, biliyor musunuz: “#HulusiAkar”. Genelkurmay Başkanı, #NoCoupInTurkey’i, #DarbeyeHayır’ı falan hep geride bırakmış. (Verilerin gerikalanını merak ederseniz, şurada.) Yalnız Hulusi Akar, trend topic’liği şüphesiz bütün Türk Silahlı Kuvvetleri adına elde etmiş sayılmalı. Diyeceksiniz ki, 15 Temmuz’dan …
Şub 23
Filozoflardan Öğütler
Ampere gibi, fakirliği bilgi aşkıyla mağlub et! Aristippus gibi, haz ahlâkının asil kurucusu ol! Bentham gibi, (En alçak adam, kanunları kendi menfaatine alet edendir.) de. Bergson gibi, (Hakikat geçmişte değil, gelecektedir.) diye söyle. Berkeley …